Antarktika 9 bin yıl önce eridi, şimdi aynı süreç yeniden başlıyor. Antarktika’da daha önce büyük ölçekli buzul erimesine yol açan bir mekanizma yeniden devreye giriyor.
Bugün Antarktika’da yaşananlar, yaklaşık 9.000 yıl önce meydana gelen bir olayı hatırlatıyor: Doğu Antarktika’da büyük bir buz tabakası erimesi yaşandı. Tetikleyici hava sıcaklığı değil, buz sahanlığının altından akan ve onu aşağıdan eriten sıcak derin sulardı. Bu, tehlikeli bir zincirleme reaksiyonu başlattı : Eriyen su, deniz yüzeyinde birikerek daha soğuk katmanlarla ısı alışverişini engelledi ve böylece sıcak su akışını yoğunlaştırdı. Buzun erimesi kendi kendine hızlandı.
Günümüzde araştırmacılar benzer bir gelişme gözlemliyorlar; ancak bu sefer çok daha hızlı ilerliyor. Uluslararası bir araştırma ekibi, o dönemdeki olayları yeniden canlandırarak, tam da bu mekanizmanın tekrar nüksetmesi konusunda uyarıyor. Antarktika buzullarının erimesi büyük ölçekte yeniden başlayabilir. Almanya da dahil olmak üzere dünya çapında deniz seviyeleri yükselebilir.
Buz çekirdekleri geçmişteki gelişmeleri anlatıyor
Nature Geoscience dergisinde yayınlanan çalışma , Japonya Ulusal Kutup Araştırmaları Enstitüsü’nden Profesör Yusuke Suganuma liderliğinde yürütüldü. Araştırma, Shirase araştırma gemisiyle yapılan keşif gezileri sırasında Doğu Antarktika’daki Lützow-Holm Körfezi’nden onlarca yıl boyunca toplanan tortu örneklerine dayanıyordu.
Bilim insanları, buz çekirdeklerinde buzun ani bir şekilde geri çekildiğine dair kanıtlar keşfetti. Belirli berilyum izotopları, buz tabakasının kısa bir süre içinde iç kesimlere doğru çekildiğini gösteriyordu. Görünüşe göre, iç kesimlerdeki buzullara destek görevi gören deniz buzu çökmüştü.
Tatlı su deniz yüzeyini stabilize etti
Analizler, tetikleyicinin atmosfer değil, okyanus olduğunu kanıtlıyor. O dönemde, diğer Antarktika bölgelerinden denize akan eriyik su miktarı artmıştı. Bu tatlı su, sabit bir yüzey tabakası oluşturmuş ve daha soğuk, daha derin katmanlarla alışverişi engellemişti.
Sıcak ve derin sular kıyıya daha kolay ulaşabilir, buz sahanlıklarının altından akarak erimelerine neden olabilir. Yüzen buz tabakaları kaybolurken, iç kesimlerdeki buz da desteğini kaybetti. Denize doğru kayarak kütle kaybetti.
Değişimi sağlamak için küçük miktarlar bile yeterliydi.
Araştırmacılar, daha ileri analizler için iklim modelleri kullandılar. O dönemdeki eriyik suyu hacimlerini girdiler – yaklaşık 0,02 Sverdrup veya saniyede yaklaşık 20.000 metreküp. Bu küçük miktar bile okyanus sirkülasyonunu değiştirmeye yetiyordu.
News
